Kolacja z morderstwem w domu: poradnik i darmowy scenariusz

Kolacja z morderstwem (po angielsku murder mystery party) to wieczór, na którym goście przychodzą jako postacie z przygotowanej historii, przy stole zdarza się zgon, a do deseru trzeba ustalić, kto za nim stoi. Jeden z gości jest sprawcą i o tym wie, reszta ma swoje sekrety i powody, żeby kręcić. Poniżej znajdziesz plan organizacji krok po kroku, format dobrany do liczby osób (od 2 do ponad 18), przegląd gotowych gier po polsku i darmowy, autorski scenariusz na 6 albo 8 osób, który możesz rozegrać jeszcze w ten weekend.

Jak zorganizować kolację z morderstwem krok po kroku

Najwięcej pracy jest przed imprezą, sam wieczór toczy się już prawie sam. Zakładamy klasyczny format: od 6 do 8 graczy, jeden prowadzący, który zna rozwiązanie i nie gra postaci.

Gra kryminalna na 4, 7, 11 czy 18 osób: jaki format wybrać

Liczba osób decyduje o formacie bardziej niż temat. Klasyczna kolacja z rolami potrzebuje kilku podejrzanych, bo przy dwóch zagadka rozwiązuje się sama. Przy dużej grupie z kolei połowa gości nudzi się bez własnego wątku. Tak to wygląda w praktyce:

Szukasz po prostu najlepszej gry kryminalnej do domu na zwykły piątek w kilka osób, bez przebierania się i drukowania? Wtedy lepiej sprawdzi się śledztwo przy jednym ekranie niż pełna kolacja z rolami. Więcej pomysłów znajdziesz we wpisie o wieczorze we dwoje albo z ekipą.

Darmowy scenariusz: „Imieniny u Ireny” (6 lub 8 osób)

Napisaliśmy go od zera dla czytelników bloga. Możesz go wydrukować, przerobić i rozegrać ze znajomymi. Jest uczciwy: wszystkie fakty potrzebne do rozwiązania padają w trakcie gry, a dojście do sprawcy wymaga połączenia trzech rzeczy, nie zgadywania.

Ważne: gracze nie czytają dalej. Organizator jest prowadzącym (gra porucznika Milicji Obywatelskiej), drukuje karty i wkłada każdą do osobnej koperty. Czas: około 3 godzin. Wiek: dorośli, bez opisów przemocy.

Wstęp do przeczytania na głos

Łódź, osiedle Retkinia, sobota 4 kwietnia 1987 roku. W mieszkaniu M4 na czwartym piętrze Irena Wróbel obchodzi imieniny. Jest sałatka jarzynowa, śledź w trzech wersjach, schab i tort. Jest też Zdzisław Malec, brat solenizantki, kierownik mięsnego na rogu, człowiek, który wszystko załatwi i o wszystkich wszystko wie. Przyjechał fiatem, więc wódki nie pije, tylko herbatę ze swojej ulubionej szklanki w metalowym koszyczku. O 22:05 w mieszkaniu gaśnie światło. O 22:15 wraca. O 22:20 Zdzisław wypija herbatę duszkiem, jak zawsze. Pół godziny później źle się czuje i idzie położyć się w sypialni. O 23:00 lekarz stwierdza zgon. Nikt nie wychodzi z mieszkania, dopóki nie ustalimy, co się stało.

Karty postaci

Każda karta ma cztery części. Gracz może mijać się z prawdą, ale tylko sprawca może kłamać wprost. Sekret ujawnia się w rundzie wskazanej na karcie.

1. Irena Wróbel, 47 lat, solenizantka

• Kim jesteś: nauczycielka polskiego, gospodyni wieczoru, siostra Zdzisława.
• Co ukrywasz: wstydzisz się, że to Zdzisław załatwił wam meblościankę i wczasy w Bułgarii. Nie chcesz, żeby wyszło, ile mu zawdzięczacie.
• Co wiesz o innych: o 22:03 nalałaś Zdzisławowi herbatę i postawiłaś szklankę na parapecie w kuchni, bo nie pije wrzątku. Byłaś wtedy w kuchni z Bożeną. Gdy zgasło światło, obie poszłyście do pokoju. Przez całą ciemność stałaś przy stole i zapalałaś świeczki z tortu, Zdzisław siedział obok i opowiadał dowcipy.
• Sekret (ujawnij w rundzie 2, gdy padnie słowo „krople”): mama wyjechała w czwartek do sanatorium w Ciechocinku i zapomniała kropli nasercowych. Po południu schowałaś je w kuchni do puszki po herbacie na górnej półce, żeby nie stały na wierzchu. Powiedziałaś o tym tylko Tadkowi, około 18:00, zanim przyszli goście.

2. Tadeusz Wróbel, 50 lat, mąż solenizantki

• Kim jesteś: inżynier w zakładach włókienniczych i skarbnik zakładowej kasy zapomogowo pożyczkowej. Spokojny, mało mówi.
• Co ukrywasz: jesteś sprawcą. Wziąłeś pieniądze z kasy zapomogowej. Przed kontrolą Zdzisław pożyczył Ci 1200 dolarów i zażądał zwrotu do 1 maja, inaczej powie Irenie i w zakładzie. O 22:05 sam wykręciłeś korek w przedpokoju, w ciemności wlałeś krople do jego szklanki na parapecie, buteleczkę wypłukałeś i wrzuciłeś do kosza. O 22:15 wkręciłeś korek z powrotem.
• Co wiesz o innych: Marek ma długi u wuja. Krystyna kłóciła się ze Zdzisławem na balkonie około 21:30. Bożena ze Zdzisławem „robią interesy”.
• Twoja wersja (możesz kłamać): korek się przepalił, przez całą ciemność stałeś przy tablicy w przedpokoju i po omacku wkręcałeś zapasowy. Kieruj podejrzenia na Krystynę i Marka.

3. Krystyna Malec, 46 lat, żona Zdzisława

• Kim jesteś: fryzjerka z zakładu przy Piotrkowskiej. Przyszła z mężem o 19:00.
• Co ukrywasz: o 21:30 pokłóciłaś się z mężem na balkonie, bo wiesz o jego romansie z Bożeną. W ciemności siedziałaś sama w łazience i płakałaś. Nikt tego nie potwierdzi.
• Co wiesz o innych: Zdzisław wspominał, że „Tadek ma u niego poważny dług, nie jakieś grosze”. Doktor Sowa wypisywał pracownikom Zdzisława lewe zwolnienia.
• Sekret (ujawnij w rundzie 3): byłaś już u adwokata w sprawie rozwodu. Nie wiedziałaś nic o żadnych kroplach.

4. Bożena Kos, 36 lat, sąsiadka zza ściany

• Kim jesteś: kasjerka w Peweksie, pomaga Irenie przy imieninach. Przyszła o 19:00.
• Co ukrywasz: przez rok spotykałaś się ze Zdzisławem, w lutym to zakończył. Sprzedajecie razem towar z Peweksu spod lady.
• Co wiesz o innych: o 22:00 byłaś w kuchni z Ireną, przy Tobie nalała herbatę Zdzisławowi. Po zgaszeniu światła poszłaś do siebie po świeczki i wróciłaś o 22:12. O żadnych kroplach matki Ireny nic nie wiesz.
• Sekret (ujawnij w rundzie 3, gdy ktoś zapyta o korki): wychodząc o 22:06, przeszłaś obok tablicy z korkami przy drzwiach. Zawołałaś „Tadziu, jesteś tu?”. Nikt nie odpowiedział, nikogo tam nie było. Z kuchni dobiegł Cię brzęk szkła o metal.

5. Dr Henryk Sowa, 61 lat, lekarz rejonowy

• Kim jesteś: lekarz z przychodni na osiedlu, leczy matkę Ireny. Stwierdził zgon.
• Co ukrywasz: za koperty wypisywałeś lewe zwolnienia ludziom Zdzisława. Zdzisław to zapisywał.
• Co wiesz o innych: w ciemności paliłeś carmeny na balkonie z Markiem. Przez szybę w drzwiach balkonowych cały czas widzieliście Irenę ze świeczką przy stole.
• Sekret (ujawnij w rundzie 2): Zdzisław przed śmiercią mówił, że „wszystko jest jakieś żółte”. Żółte widzenie i mdłości to typowy objaw przedawkowania leku z naparstnicy, takiego jak krople, które przepisałeś matce Ireny. Byłeś pewny, że zabrała je do sanatorium.

6. Marek Wróbel, 23 lata, syn solenizantki

• Kim jesteś: student politechniki, dorabia, wymieniając dolary pod Peweksem. Wrócił z uczelni o 19:30.
• Co ukrywasz: jesteś winny wujowi 200 dolarów, miałeś oddać w marcu.
• Co wiesz o innych: o 21:30 słyszałeś kłótnię Krystyny i wuja na balkonie. W ciemności byłeś na balkonie z doktorem Sową.
• Sekret (ujawnij w rundzie 3): znasz się na elektryce. Po wszystkim zajrzałeś do tablicy: żaden korek nie jest przepalony, a w pudełku na szafce leżą wszystkie cztery zapasowe, które mama kupiła w marcu.

Wariant na 8 osób: dwie dodatkowe postacie

• 7. Stefania Brown, 58 lat, ciotka z Chicago. Starsza siostra Ireny i Zdzisława, przyleciała z dolarami i paczką. Ukrywa, że wraca do Polski na stałe i chciała, żeby Zdzisław pomógł jej kupić mieszkanie. Wie o innych: o 20:30 Tadeusz poprosił ją na osobności o pożyczkę 1000 dolarów, odmówiła. Sekret (runda 2): w ciemności była w pokoju i trzymała Irenę pod rękę.
• 8. Jola Nowak, 21 lat, dziewczyna Marka. Studentka pielęgniarstwa, zna się na lekach (świetny fałszywy trop). Ukrywa, że to ona namówiła Marka do handlu dolarami. Wie o innych: w ciemności była na balkonie z Markiem i doktorem. Sekret (runda 3): słyszała, jak Zdzisław mówił do Tadeusza „pierwszego maja, Tadziu, ani dnia dłużej”.

W wersji na 8 osób przy 11 gościach dodaj trzech milicjantów śledczych, a przy 18 dwie drużyny śledcze po 5 osób, które dostają kopie wskazówek z rund i same zadają pytania.

Rundy i wskazówki (czyta prowadzący)

Runda 1, przy przystawce: „Zeznania”. Każdy się przedstawia i mówi, gdzie był między 22:05 a 22:15. Prowadzący odczytuje:

• Zdzisław przez cały wieczór pił tylko herbatę. Nikt poza nim nie pił z jego szklanki w koszyczku.
• Szklanka stała na parapecie w kuchni od 22:03 do 22:20. Zdzisław sam ją zabrał po powrocie światła.
• Przed zgonem miał mdłości i był bardzo blady. Wcześniej czuł się świetnie.

Runda 2, przy daniu głównym: „Co było w szklance”.

• W koszu w kuchni leży pusta, wypłukana buteleczka po kroplach nasercowych z naparstnicy. Na etykiecie: nazwisko matki Ireny.
• W marynarce Zdzisława jest zeszyt w kratkę z listą: „M. 200 $”, „B. towar 15.04”, „H. L4 x 6”, „T. 1200 $ do 1 V, inaczej mówię Irce”.
• Szuflady i szafki w kuchni nie są poprzestawiane. Ktoś, kto wziął buteleczkę, wiedział, gdzie jej szukać.

Runda 3, przy deserze: „Światło”.

• Prąd w bloku nie był wyłączony. Ciemno było tylko w tym mieszkaniu.
• Gospodarz twierdzi, że wkręcił zapasowy korek. Prowadzący pyta każdego: kto widział go przy tablicy?

Rozwiązanie (tylko dla prowadzącego)

Sprawcą jest Tadeusz Wróbel. Dochodzi się do tego w czterech krokach:

1. Czym: żółte widzenie, o którym mówi doktor, i pusta buteleczka w koszu wskazują na krople babci. Trafiły do herbaty, bo tylko Zdzisław jej pił.
2. Kiedy: szklanka stała na parapecie od 22:03 do 22:20. Do 22:05 przy szklance były razem Irena i Bożena, po 22:15 w kuchni było jasno i pełno ludzi. Zostaje ciemność, 22:05 do 22:15.
3. Kto mógł: w ciemności Irena (widziana przez szybę przez doktora i Marka), Henryk i Marek (razem na balkonie) mają alibi. Bez alibi zostają Krystyna, Bożena i Tadeusz.
4. Kto wiedział: kuchnia nie była przeszukana, a buteleczka leżała w puszce po herbacie na górnej półce. Po ciemku znalazł ją tylko ktoś, kto wiedział, gdzie jest. Irena mówiła o tym wyłącznie Tadeuszowi. Z trójki bez alibi wiedział tylko on.

Potwierdzenie: korek nie był przepalony, wszystkie zapasowe leżą w pudełku, a Bożena o 22:06 nie zastała nikogo przy tablicy. Tadeusz sam zgasił światło i skłamał, gdzie był. Motyw: dług 1200 dolarów i groźba ujawnienia braków w kasie zapomogowej. Najlepsze fałszywe tropy to Krystyna (kłótnia, brak alibi) i doktor (zna lek).

Gotowe gry, jeśli nie chcesz pisać scenariusza

Murder mystery po polsku da się kupić w kilku formach: pudełko, plik do druku albo wersja cyfrowa na telefony. Ceny są przybliżone i zależą od sklepu, liczby graczy sprawdzaj przy konkretnym tytule.

• Kolacja kryminalna (kolacja-kryminalna.pl): pudełka z kompletem materiałów na domówkę, m.in. „Morderstwo w Grand Hotelu” (6 do 8 uczestników) i „Morderstwo za burtą” (5 do 7). Ok. 100 zł.
• Seria „Morderstwo przy stole”: tytuły takie jak „Górski hotel”, „Las Vegas”, „Cyrk” czy „Sprawa wiejskiej dyskoteki”. Warianty na 5 do 7 albo 6 do 8 osób, od 16 lat. W sklepach internetowych zwykle ok. 140 do 160 zł.
• Gry kryminalne Jada Games (grykryminalne.pl): scenariusze w wersji cyfrowej (każdy ma swoją postać na telefonie) albo do wydrukowania, zwykle od 4 do 12 osób, rozgrywka 2 do 4 godzin. Od ok. 109 do 149 zł. Dobra opcja, gdy liczba gości jest nietypowa.
• Akta do druku, np. Archiwum Domaradzkiego: nie kolacja z rolami, tylko śledztwo z dowodami w PDF (48 stron), dla 1 do 4 osób, 90 do 120 minut. Ok. 34 zł. Pasuje na małą ekipę.
• Kroniki Zbrodni (Lucky Duck Games): planszówka detektywistyczna z aplikacją, 1 do 4 graczy, 60 do 90 minut, od 12 lat, po polsku.
• Kryminalna Kolacja w restauracji (kryminalna-kolacja.pl): spektakl z aktorami i trzydaniową kolacją w wielu miastach, ok. 4 godzin, bilety od ok. 300 zł od osoby. Dla dużych grup bez organizowania czegokolwiek.
• NextCrime: polska gra detektywistyczna z prawdziwymi aktami, nagraniami przesłuchań i tablicą śledczą. Nie ma ról do odgrywania, za to świetnie działa w 2 do 5 osób przy telewizorze albo laptopie. Sprawa trwa zwykle 90 do 180 minut. „Kołyska” jest cała za darmo, a „Szósta od kwietnia” to darmowa sprawa dla dwojga w aplikacji, w której każde gra inną rolę. Pełne sprawy, jak „Krawcy”, kosztują 49 zł, a druga osoba gra z kodu prezentu za darmo.

Chcesz porównać więcej tytułów, także planszówek? Zajrzyj do rankingu gier detektywistycznych, a jeśli wolisz krótkie łamigłówki na rozgrzewkę przed kolacją, do zagadek kryminalnych do rozwiązania.

Najczęstsze błędy organizatora

• Sekrety w zaproszeniu. Gość, który zna swój sekret od tygodnia, opowie go partnerowi w drodze na imprezę.
• Rola sprawcy dla nieśmiałej osoby. Sprawca musi kłamać pod presją. Daj tę rolę komuś, kto się w tym odnajdzie.
• Organizator gra i zna rozwiązanie. Albo prowadzisz, albo grasz. Jeśli chcesz grać, poproś kogoś spoza ekipy o wydrukowanie i zaklejenie kopert.
• Za dużo alkoholu w pierwszej godzinie. Po trzecim toaście nikt nie pamięta, kto był na balkonie o 22:05.
• Brak twardego planu rund. Bez godzin przy daniach rozmowy rozjeżdżają się, a wskazówki z rundy 3 nikt już nie słucha.
• Zagadka nie do rozwiązania. Jeśli kluczowy fakt zna tylko sprawca, goście czują się oszukani. Każdy element rozwiązania musi paść na głos.
• Brak kartek na oskarżenie. Oskarżenie na głos sprawia, że wszyscy idą za pierwszym typem. Zapis na kartce przed odczytaniem ratuje finał.

Nie masz czasu na przebrania i drukowanie, a ekipa i tak chce poczuć się jak śledczy? Rozłóż akta na telewizorze i prowadźcie sprawę razem. Darmowe pomysły na start znajdziesz też we wpisie o darmowych zagadkach kryminalnych online.